समसामयिक नेपाली कवितामा सीमान्तीयको सशक्तीकरण {Empowerment of the frontier in contemporary Nepali poetry} - खनाल Khanal, राजेन्द्र Rajendra (Tribhuvan University Journal, 2021)
यस लेखको मुख्य उद्देश्य सीमान्तीयको अग्रभूमीकरण गरिएका समसामयिक नेपालीकविताको विश्लेषण गर्नु रहेको छ । यस लेखमा समसामयिक समयका प्रतिनिधि कवितासङ्ग्रहकाकवितामा विषयवस्तु तथा वैचारिक पक्षसहित सीमान्तीय समुदाय तथा वर्गलाई प्राधान्य दिएकाकविता निक्र्योल गरी उदाहरणसहित विश्लेषण गरिएको छ । यो लेख वर्णनात्मक विधिमाआधारित छ । प्रस्तुत लेखलाई आगमनात्मक विश्लेषण प्रक्रियाको उपयोग गरी सन्दर्भपरकउदाहरणबाट तथ्यपरक बनाइएको छ । यस लेखमा पुस्तकालयीय अध्ययन प्रक्रियाबाट तथ्यसङ्कलन गरिएको छ । यस अध्ययनमा सीमान्तीय पक्षमा केन्द्रित रही तिनको सशक्तीकरणगरिएका उत्तरवर्ती समयका कविता प्राथमिक स्रोतीय सामग्री बनेका छन् । यस अध्ययनबाटनेपाली समाजले परम्परादेखि नै मूलतः जातीय तथा लैङ्गिक आधारमा विभेद गरी सामाजिक,सांस्कृतिक, धार्मिक, राजनीतिक, आर्थिक आदि क्षेत्रमा विभेद गर्दै पहुँचमा पुग्न नदिई सीमान्तीयबनाइएको विषय एवम् विचार उत्तरवर्ती नेपाली कवितामा अभिव्यक्त भएको पाइएको छ ।प्रस्तुत अध्ययनबाट उत्तरवर्ती नेपाली कवितामा सीमान्तीयको अवस्था उद्घाटन गर्दै त्यस्तासमुदायलाई मूल धारमा ल्याउन सक्नुपर्ने, विवेकसम्मत तवरबाट सहभाव व्यक्त गर्नुपर्ने र सबैक्षेत्रमा प्राधान्य दिनुपर्ने विचारसहित सीमान्तीय वर्ग तथा समुदायको अग्रभूमीकरण गरिएकोनिष्कर्ष प्राप्त भएको छ । { The main purpose of this article is contemporary Nepalis who have been foremost in the frontier Poetry is to be analyzed. This article or section needs sources or references that appear in credible, third-party publications In the poem, priority has been given to the marginalized communities and classes including the thematic and ideological aspects The poem has been analyzed with examples. This article describes the methods based. This article or section needs sources or references that appear in credible, third-party publications Made factual from the example. In this article, facts have been collected from the library study process. In this study, focusing on the marginal side, his empowered poems of later times have become the primary source material. From this study, it has been found that Nepali society has traditionally discriminated on the basis of ethnicity and gender and has been marginalized in the social, cultural, religious, political, economic and other spheres without access to it. From the present study, it has been concluded that the marginalized class and community has been brought to the forefront by inaugurating the status of marginalized in the later Nepali poetry.}