‘दोषी चस्मा’ कथामा असामान्य मनोविश्लेषण "Doshi Chasma" Kathama Asamanya Manobigyan

Abstract

यस लेखमा नेपाली साहित्यका अति चर्चित आख्यानकार विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको ज्यादैलोकप्रिय कथा ‘दोषी चस्मा’ को मनोवैज्ञानिक पक्षको विश्लेषण गरिएको छ । कथाको विश्लेषणकोआधार फ्रायडीय मनोविश्लेषण सिद्धान्तको विधिलाई बनाइएको छ । कथाकारको परिचय र कथागतप्रवृत्ति उल्लेख गर्दै कथाभित्रको मनोविश्लेषणात्मक पक्षलाई केलाइएको छ । खास गरी विविध कथागतविशेषतालाई केलाउँदै कथामा चित्रित असामान्य मनोविश्लेषणको व्याख्यामा प्रस्तुत लेख केन्द्रितरहेको छ । कथामा असामान्य मनोविश्लेषण छ कि छैन भन्ने पक्षलाई समस्याका रूपमा लिई छभन्ने प्राक्कल्पनालाई पुष्टि गर्ने तथ्यहरूलाई कथागत मनोघटनाहरूकै आधारमा साक्षी राखेर केलाईनिष्कर्षमा पुग्नु लेखको उद्देश्य रहेको छ । कथाका मनोघटनाहरूको सूक्ष्म अध्ययनबाट कथामा एउटाचाकरीबाजको असामान्य मनोविश्लेषणको स्थिति कलात्मक रूपमा देखाइएको छ भन्ने निष्कर्षनिकालिएको छ । कोइरालाका कथाहरूलाई यस प्रकारको फ्रायडीय मनोविश्लेषणको सिद्धान्तबाट सटीक विश्लेषण गर्न सकिने नमुना यस लेखले प्रस्तुत गरेको छ ।