खसिया’ आखरको कोशवैज्ञानिक विश्लेषण

Abstract

प्रस्तुत शोधलेख खसिया’ आखर शब्दकोशको कोशवैज्ञानिक विश्लेषणमा केन्द्रित छ । निगमनात्मक विधिको प्रयोग गरिएको यस लेखमा कोशविज्ञानअन्तर्गत कोशसम्पादनका सैद्धान्तिक मान्यताका आधारमा खसिया’ आखर को  विश्लेषण गरी निष्कर्ष प्रस्तुत गरिएको छ । लेख्य र कथ्य दुवै क्षेत्रबाट शब्दसङ्कलन गरिएको यस शब्दकोशमा सङ्कलित शब्दको व्यवस्थापन वर्णानुक्रम, मूल प्रविष्टि र उपप्रविष्टिका माध्यमबाट गरिएको छ । सम्भव भएसम्म शब्दवर्ग, व्याकरण र व्युत्पत्तिको सूचना दिइएको, केही प्रविष्टिको लिङ्ग, वचन र तिर्यक् रूपको समेत सङ्केत गरिएको, सङ्कलित सम्पूर्ण शब्दको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सन्दर्भका आधारमा अर्थविधान गरिएको र अनावश्यक पुनरावृत्तिको न्यूनीकरण, स्थानको बचत, शाब्दिक संरचनाको व्यवस्थित प्रस्तुति, प्रविष्टि र उपप्रविष्टिको स्पष्टताका लागि चिह्न र सङ्क्षेप शब्दको प्रयोग गरिएको यो शब्दकोश कोश विज्ञानका सैद्धान्तिक मान्यताको प्रायः अनुसरण गरिएको देखिन्छ । यति हुँदा हुँदै पनि यसमा केही कमजोरी पनि छन् । वर्णविन्यास, स्रोतसङ्केत, वर्गसङ्केत, अर्थविधान र चिह्नप्रयोगमा केही त्रुटि देखिन्छन् । यसमा रहेका त्रुटिको निराकण गर्नै हो भने यो शब्दकोश खश भाषाको आधिकारिक, मानक र उपजीव्य शब्दकोश बन्न सक्छ भन्ने निष्कर्ष प्रस्तुत अध्ययनबाट  प्राप्त भएको छ ।