‘यात्री’ कवितामा लयविधान - Niroula, Padam Prasad (Medha: A Multidisciplinary Journal, 2025)
प्रस्तुत लेखमा ‘यात्री’ कविताको लय व्यवस्थाको अध्ययन गरिएको छ । मानवतावादी दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिएको यस कवितामा अवस्थित लय व्यवस्थाको खोजी गर्ने प्रयोजनमा यो लेख केन्द्रित छ । यसका लागि सांस्कृतिक अध्ययनअन्तर्गतको सीमान्तीयतालाई सैद्धान्तिक अवधारणाका रूपमा उपयोग गरिएको छ । प्रस्तुत अध्ययनलाई गुणात्मक अनुसन्धान ढाँचा र विश्लेषणात्मक विधि अवलम्बन गरी निष्कर्षमा पुर्‍याइएको छ । यस अध्ययनमा कविले प्रस्तुत गरेका भाषिक प्रयोगका आधारमा लयव्यवस्थाको अध्ययनलाई विश्लेषण गरी निष्कर्षमा पुगिएको छ । यस आलेखमा ‘भिखारी’ सङ्ग्रहभित्रको ‘यात्री’ कविताको लयविधानको पक्षलाई विश्लेषण गर्ने काम गरिएको छ । यसमा मूलतः पुस्तकालय विधिको प्रयोग गरी सङ्कथन विश्लेषणका भाषिक पक्षलाई आधार बनाउदै ‘यात्री’ कविताको पङ्क्तिविन्यास र आवृत्ति समानान्तरता तथा लोप, विचलन र लेख्य चिह्नको प्रयोगले कवितामा कसरी लय सृजना भएको छ ? भन्ने कुरालाई छलफल गरी निष्कर्ष निकालिएको छ ।