चन्द्रवदन कथाको वात्स्यायनशास्त्रीय अध्ययन {A Vatsyayanashastra study of the Chandravadana story} (Saraswati Sadan सरस्वती सदन, 2021)
विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको ‘चन्द्रवदन’ कथामा वात्स्यायनशास्त्रीय प्रभाव पाइन्छ । यस कथामा पाइने आचार्य वात्स्यायनको कामशास्त्रीय प्रभावको खोज र विवेचन भएको छैन । यस कथामा ‘कामसूत्र’का महत्वपूर्ण विशेषताहरूको प्रयोग भएको पाइन्छ । वात्स्यायनको ‘कामशास्त्र’ले कामवृत्तिको सर्वोच्चता, नारीस्वतन्त्रता, नारीयौनमनोविज्ञान, युवाकेन्द्री मनोविज्ञान, सम्भोग सिद्धान्त, आचारहीनता र कामान्धताको प्रतिवाद, नारीअस्तित्व र संस्कृतिसापेक्षवादको मान्यतालाई विशेष महत्व दिएको देखिन्छ । ‘चन्द्रवदन’ कथा यिनै वात्स्यायन सूत्रीय मान्यताहरूको प्रभावमा लेखिएको छ । यस अध्ययनमा कामशास्त्रीय सिद्धान्तका आधारमा ‘चन्द्रवदन’ कथाको कथाताŒिवक अध्ययन र विश्लेषण गरी निष्कर्ष दिने प्रयत्न गरिएको छ ।