पहेली उपन्यासमा साइबर प्रौद्योगिकी

Abstract

प्रस्तुत लेखमा साइबर संस्कृतिको प्रभावका कारण ‘पहेली’ उपन्यासका चरित्रले भोगेका समस्या विश्लेषण गरिएको छ । यस लेखमा इन्टरनेट सञ्जालको विस्तार र यसका सीमालाई समयमा नै बुझ्न नसक्दाको परिणामलाई सूक्ष्म रूपले विश्लेषण गरिएको छ । साइबर संस्कृतिका कारण व्यक्तिका निजी र गोपनीय पक्ष सार्वजनिक बनेका छन् । सार्वजनिक सञ्जालको प्रकृति भनेकै सर्वकालीन, सर्वस्थानिक र भौतिक दिक्का सीमाविहीन भएको अवस्था हो । त्यसैले हरेक व्यक्तिका भौतिकी पनि मेटिएर देखापरेको हुन्छ । यसैको प्रभावलाई प्रस्तुत लेखमा विश्लेषण गरिएको छ । यस लेखको शोधक्षेत्र र समस्या सेद्देश्य रूपले चयन गरिएको हो । विश्लेषणका आवश्यक सामग्री र तथ्यका निम्ति पुस्तकालयलाई स्रोतका रूपमा प्रयोग गरिएको छ । ‘पहेली’ उपन्यासलाई प्राथमिक र साइबर संस्कृति विषयक सैद्धान्तिक एवं ‘पहेली’ पन्यासका विषयमा भएका अध्ययनलाई द्वितीयकका रूपमा यस लेखमा प्रयोग गरिएको छ । उपन्यासको सूक्ष्मपठन तथा त्यसका अन्तर्यमा संयोजन गरिएको साइबर संस्कृतिले मानवीय जीवनमा परेका प्रभावलाई लम्बीय स्वरूप  दिइएकाले प्रस्तुत लेख गुणात्मक बनेको छ । इन्टरनेट सञ्जालमा प्रवेशसँगै व्यक्तिका निजी विषय सार्वजनिक चियो, जानकारी, सूचना र क्रियाप्रतिक्रियाको आधार बन्छ । सञ्जालमा जोडिएका सबै व्यक्तिको सोच र व्यवहार समान नहुने भएकाले कुनै व्यक्तिको गलत सोचाइ तथा व्यवहारका कारण अर्को व्यक्तिका जीवनमा गहिरो विषाद तथा हानि सृजना हुन्छ भन्ने विचार प्रस्तुत लेखको निष्कर्ष हो