विधातत्त्वका आधारमा युङफ्राउ नियात्रासङ्ग्रह

Abstract

‘विधातत्त्वका आधारमा युङफ्राउ नियात्रासङ्ग्रह’ शीर्षकको यस लेखमा नेपाली साहित्यसिद्धान्तमा प्रचलित नियात्रासम्बन्धी सिद्धान्त र तिनमा प्रस्तुत नियात्राका तत्वहरू पहिच्याउँदै तिनै विधागत तत्वहरूका आधारमा कृष्ण बजगाईद्वारा लिखित युङु फ्राउ नियात्रासङ्ग्रहको अध्ययन र विश्लेषण गरिएको छ । यस लेखमा नेपाली साहित्यमा प्रचलित नियात्राका तत्वहरूमध्येको सकेसम्म कम सङ्ख्यामा बढी पक्षहरू समेटिएको सिद्धान्तका तत्वहरूलाई मानक मानी नियात्रासङ्ग्रहको विश्लेषणका लागि रोजिएको छ । नेपाली नियात्राजगतमा वि.सं. २०८० मा प्रकाशित युरोपका विभिन्न स्थानहरू ग्रस, स्वीजरल्याण्ड, पोर्चुगल र बेलायतको यात्रा समावेश भएको प्रस्तुत नियात्रासङ्ग्रहका केही अध्ययनहरू विभिन्न पत्रिकामा प्रकाशित भए तापनि विधातत्त्वका आधारमा यस नियात्रासङ्ग्रहको अध्ययन यसअघि भएको देखिँदैन । यसै कमीलाई पुरा गर्ने उद्देश्यले ‘नियात्राको विधातत्त्वका आधारमा ‘युङफ्राउ’ नियात्रासङ्ग्रह कस्तो छ?’ भन्ने शोधप्रश्नमा केन्द्रित भएर गुणात्मक विधि अवलम्बन गर्दै यो अध्ययन गरिएको छ । नियात्राका पाँच तत्वहरू गतिशीलताका आधारमा युङफ्राउ पहिलो गतिविधिपछि का गतिविधिमा बढी गतिशील, सूचना वा जानकारीका दृष्टिले उच्चकोटिको, यथार्थ र कल्पनाका दृष्टिले हेदार् ज्ञानवद्धर्क ऐतिहासिक सूचनाको थरातलमा टेकी सुन्दर नेपालको कल्पना गरिएको, अनुभव तथा व्यक्तित्वका कसीमा हेदार् बजगाईको भावुक हृदय, देशप्रेमी व्यक्तित्व, ज्ञानवद्धर्क खोजकर्ता र मनोरञ्जक व्यक्तित्वका धनी अनि भाषाशैली तथा प्रस्तुतिकरणका आधारमा हेदार् सकेसम्म नेपाली भाषाका शब्दहरू प्रयोगका साथ कार्यात्मक र चित्रात्मक शैलीको प्रयोग भएको छ ।