घरेलु महिला हिंसाःशिवशंकरटोल, भी.न.पा.–१८ कन्चनपुरको अवस्था विश्लेषण {Domestic violence against women: Situation analysis of Shivshankartol, B.N.P.-18 Kanchanpur}

Abstract

प्रस्तुत अनुसन्धानात्मक लेख भी.न.पा.–१८, शिवशंकर टोल कन्चनपुरमा घरेलु महिला हिंसाको अवस्था शीर्षकमा केन्द्रित रहेको छ । घरेलु हिंसाको कारण पारिवारिक स्थिति, आर्थिक, सामाजिक, राजनैतिक, वैवाहिक स्थितिसँग सम्बन्धित समस्याहरू पुरूषको तुलनामा महिलाहरू नै भोग्न बाध्य हुनुपर्ने कारणहरू, यसका रूप एवम् परिणामहरूको बारे बोध गर्न‘ यस अध्ययनको मुख्य उद्देश्य रहेको छ । यसको अध्ययन विधिमा वर्णनात्मक एवं विश्लेषणात्मक अनुसन्धान ढाँचाको प्रयोग गरेको छ शिवशंकर टोलका २३६ घरधुरी मध्येबाट ५५ घरधुरीका महिलाहरूलाई उत्तरदाताको रूपमा संलग्न गरिएको अध्ययनमा महिलाहरूसँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा कुराकानी, अवलोकन, घरधुरी सर्वेक्षण आदि कार्यबाट महिलाहरूले भोग्नु परेको घरेलु हिंसाको बारेमा मुख्यतया तथ्यको नजिक पुग्ने अध्ययनमा संलग्न गरिएका ५५ जना महिलाहरूको पारिवारिक स्थिति, आर्थिक, सामाजिक, राजनैतिक, वैवाहिक स्थिति लगायत हिंसाबाट पिडित हुनुको मुख्य कारणहरू, यसकारूप एवम् परिणामहरू खोतल्नु रहेको छ । महिलाहरूले भोग्नु परेका घरेलु हिंसा र यससँग सम्बन्धित सामाजिक, आर्थिक,राजनैतिक, पारिवारिक, शैक्षिक लगायतका विषयवस्तुसँग प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष रूपमा जोडिन आउने कुराहरूलाई उजागर गरी केही मात्रामा प्रस्फुटन गर्ने कोशिश गरिएको छ । नेपाली समाजमा गहिरो जरा गाडेको पितृसत्ता र लैङ्गिक भूमिकाका कारण महिलामाथि हुने हिंसा जहिले पनि व्याप्त छ । नेपालमा पितृसत्तामा केन्द्रित एउटा सामाजिक संरचना विद्यमान छ । महिलाहरूलाई कानुनी, आर्थिक वा सामाजिक निर्णय गर्ने कुनै स्वतन्त्रता दिइएको छैन, जसले गर्दा महिलाहरुको जीवन दिनानुदिन संकटग्रस्त हुन पुगेको छ ।